* Sau khi đọc
Nội dung chính: “Sơn Tinh, Thủy Tinh” là bài thơ kể lại truyền thuyết Sơn Tinh – Thủy Tinh với các yếu tố kì ảo được nhà thơ tưởng tượng, sáng tạo thêm.
Câu 1 (trang 27 sgk Ngữ văn 9 Tập 1): Nêu những điểm giống nhau và khác nhau về cốt truyện, cách kể giữa truyền thuyết Sơn Tinh, Thủy Tinh với bài thơ cùng tên của Nguyễn Nhược Pháp.
Trả lời:
– Điểm giống:
+ Câu chuyện được kể (nhân vật, sự kiện, diễn biến).
+ Đều có chi tiết kì ảo thể hiện phép thuật cao cường của 2 nhân vật.
– Điểm khác:
+ Tác giả, phương thức sáng tạo: dân gian – cá nhân.
+ Thể loại: văn xuôi – thơ.
+ Mối quan hệ giữa 2 tác phẩm: Bài thơ ra đời sau dựa trên cơ sở truyện dân gian.
Câu 2 (trang 27 sgk Ngữ văn 9 Tập 1): Phép thuật của Sơn Tinh và Thủy Tinh thể hiện cụ thể như thế nào? Theo em, người kể chuyện có bộc lộ thái độ thiên vị đối với nhân vật nào không? Dựa vào đâu em kết luận như vậy?
Trả lời:
– Phép thuật của Sơn Tinh và Thủy Tinh:
+ Sơn Tinh: Phi bạch hổ, niệm chú đẩy đất vù lên cao, tay vẫy hùm, voi, báo; đạp long đất núi,…
+ Thủy Tinh: cưỡi lưng rồng uy nghi, bắt quyết hô mưa to gió lớn, giậm chân rung khắp làng quần quanh,…
– Tác giả thể hiện thái độ công bằng, không thiên vị.
– Qua những câu thơ kết: “Thủy Tinh năm năm…. nên khác thường” → yếu tố tươi mới, trẻ trung, hấp dẫn.
Câu 3 (trang 27 sgk Ngữ văn 9 Tập 1): Liệt kê những chi tiết miêu tả Mị Nương. Những chi tiết đó giúp em hình dung thế nào về nhân vật?
Trả lời:
– Mị Nương: Con vua Hùng Vương thứ mười tám, xinh như tiên, tóc xanh, viền má hây hây đỏ, miệng bé thắm như san hô, tay trắng nõn, hai chân nhỏ, bao người mê nên làm thơ ca ngợi,…
– Mị Nương là người con gái xinh đẹp tuyệt trần, nết na, đáng yêu.
Câu 4 (trang 27 sgk Ngữ văn 9 Tập 1): Cảnh giao tranh giữa Sơn Tinh và Thủy Tinh được nhà thơ miêu tả bằng những chi tiết nào? Phân tích một chi tiết gây ấn tượng mạnh đối với em.
Trả lời:
– Cảnh giao tranh giữa Sơn Tinh và Thủy Tinh:
+ Thuỷ Tinh: cưỡi lưng rồng hung hăng; cá voi quác mồm to muốn đớp, cá mập quẫy đuôi rồng nhe răng, …
+ Sơn Tinh: tức khắc niệm chú, đất nẩy vù lên cao; đưa tay vẫy hùm, voi, báo; các con vật đuôi quắp, nhe nanh, giơ vuốt; đạp long đất núi, gầm, xông xáo; cuộc chiến khiến cho máu vọt phì reo muôn ngấn hồng; quang cảnh xung quanh thì mây đen hăm hở bay mù mịt; sấm ran, sét động nổ loè xanh …
– Nghệ thuật: sử dụng các yếu tố kì ảo với trí tưởng tượng bay bồng, phong phú, sáng tạo; biện pháp liệt kê, nhân hoá, từ ngữ biểu cảm, …
→ Cuộc giao tranh dữ dội được khắc hoạ rất sinh động.
Câu 5 (trang 27 sgk Ngữ văn 9 Tập 1): Tính chất kì ảo thể hiện như thế nào trong câu chuyện được kể bằng thơ này? Cách miêu tả những yếu tố kì ảo có gì đặc sắc?
Trả lời:
– Những yếu tố kì ảo: thần núi, thần nước lấy vợ; những phép thần thông của các thần; cuộc giao tranh; hằng năm vì mối thù mà Thủy Tinh không bao giờ quên gây chiến,…
– Cách miêu tả đặc sắc thể hiện trí tưởng tượng phong phú, liên tưởng tài tình, mang lại sự hấp dẫn.
Câu 6 (trang 27 sgk Ngữ văn 9 Tập 1): Theo em, điều gì làm nên sức hấp dẫn của bài thơ Sơn Tinh – Thủy Tinh?
Trả lời:
– Điều làm nên sức hấp dẫn của bài thơ Sơn Tinh – Thủy Tinh là:
+ Nghệ thuật kể chuyện hấp dẫn.
+ Miêu tả nhân vật sinh động, nhiều yếu tố kì ảo.
+ Thể thơ tự do với những câu thơ dài ngắn khác nhau; gieo vần, ngắt nhịp linh hoạt.
